Verkenning windenergie

Het stappenplan sluit aan bij de gezamenlijke verkenning naar windenergie in Zuidwest-Drenthe en aangrenzende gebieden. Het vormt de basis voor een gestructureerde samenwerking binnen de buurgemeenten en provincie. Het besluit dat er windmolens gaan komen, is nog niet overal genomen. Zo moet de gemeenteraad in De Wolden nog besluiten of er wel of geen windenergie gaat komen. Echter, mocht er wel een dergelijk besluit worden genomen, dan willen de partijen gezamenlijk beleid ontwikkelen rond de centrale thema’s: lokaal eigendom, communicatie & participatie en ruimtelijke en landschappelijke randvoorwaarden. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de kansen voor en zorgen van inwoners, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden.

• 2025/11/24 – Plan van Aanpak Samenwerking Windenergie
• 2025/12/9 – Raadsbrief Plan van Aanpak Samenwerking Windenergie
• 2025/12/9 – Persbericht Gezamenlijke afstemming bij verkenning naar windenergie in de regio

De gebiedstafel is een overleggroep waarin alle belanghebbenden (stakeholders) samen meedenken en meepraten over de mogelijke komst van windturbines in een bepaald gebied. Het doel van de gebiedstafel is niet om iedereen het eens te laten worden, maar om samen te verkennen welke argumenten, belangen en zorgen moeten worden meegenomen in het besluitvormingsproces.

Bij een gebiedstafel gaat het dus niet om vóór of tegen zijn. Het gaat erom dat álle geluiden gehoord worden en dat er goede afspraken gemaakt kunnen worden, mocht besloten worden dat de windturbines er komen. Voorstanders en tegenstanders werken samen aan een zo goed mogelijke uitkomst voor het gebied. Sommigen noemen dit ook wel “damage control” of: “Als het dan toch moet gebeuren, dan wel op een goede manier.”

De gebiedstafel zorgt er bovendien voor dat er veel informatie wordt gedeeld. Die informatie is belangrijk voor een goede afweging: is het plaatsen van windturbines op deze locatie wel of geen goed idee?

Dit gezamenlijke zoekproces naar feiten en inzichten heet ook wel “joint fact finding”.

Alle belanghebbenden met een rol of belang in het gebied worden uitgenodigd om deel te nemen. Iedere groep of belang richt zich op een bepaalde thema of belang (bijvoorbeeld natuur, landbouw, bewoners of ondernemers). Zij sturen een afgevaardigde naar de gebiedstafel.

De groep bestaat uit maximaal twintig mensen, zodat er goed met elkaar gesproken kan worden. Een onafhankelijke voorzitter en secretaris begeleiden het proces. Zij zijn neutraal en worden door alle deelnemers geaccepteerd. In het begin kunnen zij tijdelijk (interim) benoemd zijn, totdat de gebiedstafel zelf besluit wie definitief deze rol op zich neemt.

Georganiseerde partijen, zoals dorpsverenigingen, natuurorganisaties of ondernemersverenigingen, kunnen meestal vrij eenvoudig iemand afvaardigen. Zij hebben ervaring met vertegenwoordiging en het delen van informatie met hun achterban.

Voor nog niet georganiseerde groepen, zoals bewoners uit het gebied, is dat lastiger. Daarom helpt de gemeente met het opzetten van een bewonersplatform. Via dit platform kunnen bewoners zich organiseren, met elkaar in gesprek gaan, en samen bepalen wie namens hen aan de gebiedstafel deelneemt. Op die manier krijgen ook zij een duidelijke stem in het proces.

• 2025/09/18 - Notulen Gebiedstafel “Onderzoek Windenergie Ruinerwold”
• 2025/07/09 - Notulen Gebiedstafel “Onderzoek Windenergie Ruinerwold”

Aan de gebiedstafel zitten dus ook vertegenwoordigers van verschillende groepen, zoals natuurorganisaties, agrariërs en energiepartijen. Die groepen zijn vaak al goed georganiseerd en kunnen iemand afvaardigen die namens hen spreekt. Voor omwonenden ligt dat anders: zij vormen niet vanzelf een groep en zijn meestal niet georganiseerd.

Toch is het belangrijk dat ook de stem van bewoners goed en breed wordt vertegenwoordigd aan de gebiedstafel. Eén enkele bewoner kan en mag niet spreken namens alle mensen in de omgeving. Dat is een te grote verantwoordelijkheid en zorgt niet voor een goede afspiegeling van wat er leeft in de buurt.

Daarom wordt er rondom de vertegenwoordigers een bredere groep georganiseerd: het bewonersplatform. Dit noemen we ook wel de “tweede ring”. Deze groep bestaat uit bewoners uit de directe omgeving van het plangebied. Zij denken mee, stellen vragen, bespreken zorgen en helpen zo de afgevaardigden om een goed onderbouwd geluid te laten horen aan de gebiedstafel. De afgevaardigden hoeven het dus niet alleen te doen — zij worden ondersteund en gedragen door het bewonersplatform.

Alle bewoners uit het gebied rondom de geplande locatie (tot ongeveer 2.100 meter afstand) kunnen deelnemen aan het bewonersplatform. Binnen dit platform bespreken de leden samen wat er aan de gebiedstafel wordt ingebracht. Ook wordt er teruggekoppeld wat er tijdens de gebiedstafel is besproken.

Het bewonersplatform bepaalt zelf wie hen vertegenwoordigt aan de gebiedstafel. Meestal zijn dit twee tot vier personen. Het is mogelijk om met vaste afgevaardigden te werken, maar ook om deze af en toe te laten rouleren. Zo kunnen meerdere mensen betrokken blijven.

In de praktijk zien we dat de samenstelling van het platform wisselt, maar dat er meestal een vaste kern van betrokken bewoners is. Vaak behoren de afgevaardigden aan de gebiedstafel tot die kern.

Het is belangrijk dat het bewonersplatform goed wordt begeleid. Er is daarom een gespreksleider beschikbaar die de bijeenkomsten kan leiden en kan helpen bij het formuleren van de inbreng aan de gebiedstafel.

Tot slot: het procesontwerp van de verkenning wordt uiteindelijk samen met de georganiseerde bewoners aan de gebiedstafel vormgegeven.

Wilt u meer weten over de rol van het bewonersplatform en hoe het participatieproces is ingericht? Lees dan het plan van aanpak op deze website.

• 2025/09/08 – Gespreksverslag bestuurlijk overleg samenwerking windenergie
• 2025/06/05 – Gespreksverslag bestuurlijk overleg samenwerking windenergie
• 2025/05/13 – Presentatie bijeenkomst stakeholders
• 2025/05/13 – Definitief Verslag Ketenpartnersessie
• 2025/05/13 – Definitief Verslag Stakeholdersavond
• 2025/04/10 – Gespreksverslag bestuurlijk overleg samenwerking windenergie
• 2025/02/06 – Gespreksverslag bestuurlijk overleg samenwerking windenergie
• 2024/11/07 – Gespreksverslag bestuurlijk overleg samenwerking windenergie

Er staan twee documenten online. De presentatie van 27 mei en een globaal verslag van de avond. Dit betreft geen volledig verslag waarin alle antwoorden en vragen zijn opgeschreven. Het is een globale weergave van de avond.

• 2025/05/27 – Presentatie kick off bijeenkomst Ruinerwold
• 2025/05/27 – Globaal verslag kick off bijeenkomst Ruinerwold

• 2025/05/06 – Plan van aanpak procesontwerp onderzoeksplan verkenning windenergie Ruinerwold
• 2025/05/06 – Raadsbrief voortgang verkenning windenergie Ruinerwold

Inwoners hadden de gelegenheid om vragen te stellen tijdens het plenaire gedeelte van de bijeenkomst. Daarna konden zij in rondetafelgesprekken vragen stellen, zorgen uiten en ideeën inbrengen. De presentatie, notities van de vraag- en antwoordsessies, verslagen en samenvattingen van het programma zijn hieronder op de website gepubliceerd.

• 2024/11 – Presentatie toelichting raadsbesluit verkenning windenergie & samenwerking buurgemeentes
• 2024/11 – Vraag & Antwoord sessie – plenaire gedeelte (alle avonden)
• 2024/11 – Samenvatting rondetafelgesprekken – samenvatting van alle ronde tafels
• 2024/11 – Samenvatting tafelformulieren – belangrijkste zorgen en ideeën van inwoners

De uitkomst van deze informatiebijeenkomsten nemen we mee bij het opstellen van het plan van aanpak voor het gebiedsproces. Vragen, op- of aanmerkingen mogen gemaild worden naar windenergie@dewolden.nl. De vervolgstappen willen we in het eerste kwartaal van 2025 met de inwoners bespreken.

Om zelf voldoende duurzame energie op te kunnen wekken, heeft De Wolden dus naast de energiehub bij de oude NAM-locatie “De Wijk 20” ook naar andere locaties gezocht voor het grootschalig opwekken van duurzame energie. Uit de “Potentiescan Wind en Zon” bleek dat het grootschalig opwekken van windenergie mogelijk zou zijn in de gebieden ten noorden van Drogteropslagen/ten Oosten van Linde, het gebied tussen Alteveer en Linde, het gebied tussen Ruinen en de N375, het gebied tussen Oosteinde en Ruinen en het gebied Ruinerwold Noord. Hierbij is Ruinerwold Noord voorlopig als het meest kansrijke gebied uit het onderzoek gekomen.

Het gebied Ruinerwold Noord is het enige gebied waar een grote afstand tot woningen en andere geluidsgevoelige objecten kan worden aangehouden, namelijk meer dan 800 meter (de wettelijke norm is 500 – 600 meter). Dit helpt mogelijke hinder van windmolens te beperken. Bovendien zijn er in de aangrenzende gemeente Meppel al plannen voor windenergie in het gebied dat grenst aan Ruinerwold Noord. Het is dus kansrijk om samen met de gemeente Meppel de mogelijkheden voor windenergie in dit gebied te onderzoeken. Het besluit om de mogelijkheden voor windenergie in dit gebied te onderzoeken, betekent niet automatisch dat er windmolens zullen worden geplaatst. Er zullen eerst uitgebreide onderzoeken plaatsvinden naar de milieueffecten en andere belangrijke aspecten.

De gemeenteraad stemde 26 september in met een verzoek van het college om samen met de inwoners, energiecoöperaties en andere belanghebbenden de mogelijkheden voor windenergie in Ruinerwold Noord te gaan onderzoeken. 

Op onderstaande kaart staan de gebieden aangegeven waar de mogelijkheden worden onderzocht. In dit gebied kunnen maximaal 3 windmolens met een tiphoogte van 250 meter worden geplaatst, met een afstand van minimaal 800 meter tot woningen. Het staat nog niet vast dat er windmolens in dit gebied geplaatst gaan worden. Ook de hoogte van de potentiële molens staat nog niet vast. Dit moet eerst nog verder onderzocht worden. 

Zie het Pondera rapport voor een toelichting.

Afspraken maken over beleid

De samenwerkende overheden willen duidelijke afspraken maken over participatie, lokaal eigendom en ruimtelijke procedures. Hierover leven momenteel nog veel vragen en er is nog veel onduidelijk.

Informatie over kansrijke gebieden

• In de gemeente Meppel is voor het gebied Noord IV een omgevingsprogramma vastgesteld, waarin windenergie is meegenomen. De gemeente onderzoekt nu het scenario ‘werklandschap’, omdat het eerdere themapark niet doorgaat. Bekijk het omgevingsprogramma van de gemeente Meppel.
• De gemeente Steenwijkerland doet mee, omdat zij meerdere kansrijke gebieden hebben.
• In de gemeente Westerveld is geen kansrijk gebied vastgesteld, maar eventuele plaatsing in het grensgebied heeft wel impact op de inwoners en ondernemers van Westerveld.

Uitgangspunten van de samenwerking

De samenwerkende gemeenten en de provincie hebben met elkaar opgeschreven waarom samenwerking belangrijk is en welke uitgangspunten we hanteren. Meer informatie hierover vindt u in de volgende documenten:

• 2024/11/07 – Het convenant samenwerking windenergie.
• 2024/10/01 – Collegebesluit samenwerking windenergie.
• 2024/05/23 – Uitganspuntennotitie samenwerking windenergie.

Klimaatakkoord

We beginnen bij het begin. Waarom willen we in Drenthe, en dus ook in gemeente De Wolden, grootschalig duurzame energie opwekken? Om dat uit te leggen, moeten we terugverwijzen naar de afspraken die zijn gemaakt in het Klimaatakkoord. 

Het Klimaatakkoord is een pakket van maatregelen en afspraken tussen bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden om gezamenlijk de uitstoot van broeikasgassen in Nederland in 2030 ongeveer te halveren, vergeleken met het niveau van 1990. Lees meer over het Klimaatakkoord en de veel gestelde vragen en antwoorden voor meer informatie.

Energie in Drenthe

De landelijke afspraken uit het Klimaatakkoord worden op regionaal niveau uitgevoerd via de Regionale Energie Strategieën (RES). Binnen de RES werken overheden samen met maatschappelijke partners, netbeheerders (voor gas, elektriciteit en warmte), het bedrijfsleven en bewoners om gezamenlijk keuzes te maken en uit te voeren op het gebied van duurzame energieopwekking. Deze keuzes worden vertaald naar concrete gebieden, projecten en de uitvoering ervan.

Met de Regionale Energiestrategie 1.0 geeft RES-regio Drenthe invulling aan de doelen voor duurzame elektriciteitsopwekking en het verduurzamen van warmtebronnen. Drenthe legt daarnaast een sterke focus op energiebesparing, onder het motto: “wat je niet gebruikt, hoef je niet op te wekken”.

De bijdrage van de RES-regio Drenthe voor 2030 sluit aan op de landelijke afspraken uit het Klimaatakkoord, waarin staat hoeveel hernieuwbare elektriciteit moet worden opgewekt in 2030. Binnen de RES is afgesproken dat de opgave uit het Klimaatakkoord alleen met zonne- of windenergie op land mag worden ingevuld. De regio draagt met 3,45 TWh bij aan de landelijke opgave van 35 TWh. Dit is een realistische en haalbare bijdrage richting 2030.

RES-opgave De Wolden

De Wolden heeft in het kader van de RES afgesproken om in 2030 jaarlijks 0,1 TWh aan hernieuwbare elektriciteit op te wekken. Op dit moment moet de gemeente nog 80% van die opgave realiseren. Daarnaast streeft De Wolden ernaar om in 2040 volledig in haar eigen energieverbruik te voorzien door middel van duurzame bronnen. Deze ambitie is vastgelegd in de toekomstvisie “Samen aan Zet”.

Om deze doelstellingen te behalen, zet de gemeente in op Dorps Energie Strategieën (DES), waarbij elk dorp zijn eigen energiedoelstellingen formuleert. Om de RES-opgave en de eigen doelen tijdig te realiseren, zal De Wolden naast deze kleinschalige initiatieven ook moeten inzetten op grootschalige projecten.

Om te onderzoeken waar deze grootschalige projecten kunnen worden gerealiseerd, heeft de gemeente een “Potentiescan Wind en Zon” laten uitvoeren. Deze scan brengt de mogelijkheden in kaart voor zowel zonne- als windenergie, zowel klein- als grootschalig. Uit dit onderzoek kwamen vijf gebieden naar voren die kansrijk zijn voor grootschalige opwekking van windenergie. De scan laat ook veel potentie zien voor zonne-energie op land. Deze locaties liggen echter alleen op landbouwgrond. Door strengere regels vanuit de Rijksoverheid is het zo goed als onmogelijk geworden om zonne-energie op landbouwgrond toe te staan. Daarom hebben we ervoor gekozen om deze mogelijkheid nier verder te onderzoeken.

Lokaal eigenaarschap

Gemeente De Wolden streeft naar lokaal eigenaarschap van minimaal 70, maar bij voorkeur 100 procent. Door de inwoners in een vroeg stadium te betrekken, kan maximale invloed worden uitgeoefend op de realisatie van lokaal eigenaarschap en kunnen de inwoners profiteren van de opbrengsten van duurzame energie.

• 2025/10/08 – Nieuwsbrief 4
• 2025/06/02 – Nieuwsbrief 3
• 2025/05/13 – Nieuwsbrief 2
• 2025/03/06 – Nieuwsbrief 1

• 2025/12/9 – Raadsbrief Plan van Aanpak Samenwerking Windenergie
• 2025/12/9 – Persbericht Gezamenlijke afstemming bij verkenning naar windenergie in de regio
• 2025/11/24 – Plan van Aanpak Samenwerking Windenergie
• 2025/09/08 – Gespreksverslag bestuurlijk overleg samenwerking windenergie
• 2025/10/08 – Nieuwsbrief 4
• 2025/09/18 - Notulen Gebiedstafel “Onderzoek Windenergie Ruinerwold”
• 2025/08/21 – Vraag en antwoord Verkenning Windenergie
• 2025/07/09 - Notulen Gebiedstafel “Onderzoek Windenergie Ruinerwold”
• 2025/06/05 – Gespreksverslag bestuurlijk overleg samenwerking windenergie
• 2025/06/02 – Nieuwsbrief 3
• 2025/05/27 – Globaal verslag kick off bijeenkomst Ruinerwold
• 2025/05/27 – Presentatie kick off bijeenkomst Ruinerwold
• 2025/05/27 – Uitnodiging kick off bijeenkomst Ruinerwold
• 2025/05/13 – Presentatie bijeenkomst stakeholders
• 2025/05/13 – Nieuwsbrief 2
• 2025/05/13 – Definitief Verslag Ketenpartnersessie
• 2025/05/13 – Definitief Verslag Stakeholdersavond
• 2025/05/06 – Plan van aanpak procesontwerp onderzoeksplan verkenning windenergie Ruinerwold
• 2025/05/06 – Raadsbrief voortgang verkenning windenergie Ruinerwold
• 2025/04/10 – Gespreksverslag bestuurlijk overleg samenwerking windenergie
• 2025/05/06 – Plan van aanpak procesontwerp onderzoeksplan verkenning windenergie Ruinerwold
• 2025/05/06 – Raadsbrief voortgang verkenning windenergie Ruinerwold
• 2025/03/06 – Nieuwsbrief 1
• 2025/02/06 – Gespreksverslag bestuurlijk overleg samenwerking windenergie
• 2024/11/07 –  Gespreksverslag bestuurlijk overleg samenwerking windenergie
• 2024/11/07 – Het ondertekende convenant Samenwerking gezamenlijke verkenning windenergie.
• 2024/11/07 – Persbericht “Samen werken aan windenergie”
• 2024/11 – Presentatie toelichting raadsbesluit verkenning windenergie & samenwerking buurgemeentes
• 2024/11 – Vraag & Antwoord sessie – plenaire gedeelte (alle avonden)
• 2024/11 – Samenvatting rondetafelgesprekken – samenvatting van alle ronde tafels
• 2024/11 – Samenvatting tafelformulieren – belangrijkste zorgen en ideeën van inwoners
• 2024/10/21 – Uitnodiging bewonersbijeenkomst verkenning windenergie.
• 2024/10/01 – Collegebesluit samenwerking windenergie.
• 2024/09/19 – Persbericht “Potentiescan duurzame energie in De Wolden”
• 2024/09/05 – Persbericht “Onderzoek kansrijke gebieden duurzame energie De Wolden”
• 2024/09 – Raadsvoorstel onderzoek kansrijk gebied windenergie
• 2024/07/16 – Persbericht “De Wolden op weg naar duurzame energie in lokaal eigendom”
• 2024/07/11 – Raadsbrief voortgang invulling RES-opgave en Energiestrategie De Wolden
• 2024/05/23 – Uitganspuntennotitie samenwerking windenergie.
• 2024/04/10 – Rapport Pondera Verkenning Wind- en zonne-energie gemeente De Wolden.
• 2024/03/20 – Raadsbrief stand van zaken Actieplan Klimaat en Energie
• 2024/01/31 – Raadsbrief De Wijk 20
• 2023-09-19 – Persbericht potentiescan duurzame energie in De Wolden
• 2023/04/24 – Raadsinformatiebrief RES Voortgangsdocument
• 2022/06/21 – Raadsbrief notitie ‘op weg naar RES 2.0